Kule vincin güvenliği; yalnızca kaldırma mekanizmasına değil, temel ve ankraj sistemi, kule segmentleri, dönüş platformu, jib/karşı jib, şaryo, halatlar, karşı ağırlık, bağlantılar ve elektronik emniyet sistemlerinin birlikte doğru çalışmasına bağlıdır. Kurulum, tırmanma ve konfigürasyon değişiklikleri yük yolunu ve stabiliteyi doğrudan etkilediği için kontrol gerçek kurulum verileri üzerinden yürütülmelidir.
Hizmet; ekipman kimliğinin doğrulanması, ilgili belge ve önceki kayıtların incelenmesi, görsel muayene, gerekli ölçüm ve fonksiyon testleri ile sonuçların izlenebilir rapora dönüştürülmesini kapsar. Kontrol yöntemi; güncel mevzuat, ekipmana uygulanabilen standardın güncel baskısı, üretici talimatları ve gerçek kullanım koşullarına göre belirlenir.
| Teknik sınır: Bu sayfadaki bilgiler genel hizmet kapsamını açıklar. Nihai kontrol kriteri, test yöntemi ve kabul sınırı; ekipmanın gerçek tipi, üretim yılı, konfigürasyonu ve uygulanabilir teknik dokümanları doğrulandıktan sonra belirlenir. |
Hizmet kapsamı ve alt ekipmanlar
| Grup | Kapsam |
| Sabit kule vinç | Temel veya ankraj şasesine sabitlenen üstten/alt dönüşlü sistemler. |
| Tırmanır kule vinç | Yapı yükseldikçe tırmanma çerçevesiyle uzatılan sistemler. |
| Gezer kule vinç | Ray üzerinde hareket eden taban şasesine sahip sistemler. |
| Kendinden kurulan tipler | Üretici konfigürasyonuna göre hızlı kurulan kule vinçler; kapsam doğrulanır. |
Periyodik kontrol neden gereklidir?
- Güvenli kullanıma engel olabilecek aşınma, hasar, ayar ve fonksiyon kusurlarını belirlemek.
- Yürürlükteki mevzuat ve uygulanabilir standartlara göre işverenin kontrol yükümlülüğünü desteklemek.
- Bakım ve düzeltici faaliyetleri ölçülebilir teknik bulgularla önceliklendirmek.
- Kaza, plansız duruş, ekipman hasarı ve ikincil kayıp riskini azaltmak.
- Ekipman geçmişini, değişiklikleri ve kontrol sonuçlarını izlenebilir biçimde kayıt altına almak.
Kontrol süreci
- Kapsam ve ekipman listesinin doğrulanması.
- Proje, kullanım kılavuzu, önceki rapor ve bakım kayıtlarının incelenmesi.
- Saha güvenliği, enerji izolasyonu, operatör ve test koşullarının hazırlanması.
- Görsel muayene, ölçüm ve ekipmana özgü fonksiyon/testlerin uygulanması.
- Bulguların kriterlerle karşılaştırılması ve uygunsuzlukların açıklanması.
- Sonuç/kanaat, kullanım kısıtları ve bir sonraki kontrol tarihini içeren raporun düzenlenmesi.
Teknik kontrol kriterleri
| Kontrol grubu | Teknik değerlendirme |
| Proje ve konfigürasyon | Üretici kurulum planı, temel/ankraj, kule yüksekliği, jib boyu, karşı ağırlık ve yük diyagramının eşleşmesi. |
| Kule ve bağlantılar | Segmentler, pim/cıvata, tork/işaretleme, merdiven/platformlar, bağlantı çerçeveleri ve yapısal hasar. |
| Jib ve şaryo | Bom elemanları, gergiler, şaryo tekerleri, halatlar, stoperler ve limitler. |
| Dönüş ve kaldırma | Redüktör, fren, tambur, makara, halat sarımı, kanca bloğu ve dönüş mekanizması. |
| Emniyet sistemi | Yük/moment sınırlayıcı, yükseklik/şaryo/dönüş limitleri, rüzgâr göstergesi, ikaz ve acil durdurma. |
| Stabilite ve çevre | Temel, ankraj, ray/gezer sistem, mesnet, rüzgâr şartları, yakın vinç/yapı ve enerji hatları. |
| Fonksiyon ve test | Bakanlıkça yayımlanan kule kren rapor-kriter dokümanı, üretici ve uygulanabilir standarda göre. |
İlgili mevzuat ve standartlar
| Düzenleme / standart | Bu hizmetteki rolü |
| İş Ekipmanları Yönetmeliği | EK‑III ve Bakanlıkça yayımlanan kule kren periyodik kontrol kriterleri. |
| TS EN 14439 | Kule vinçlerde güvenlik gerekleri. |
| TS ISO 9927-3 | Kule vinç muayenelerine ilişkin özel bölüm. |
| TS ISO 4309 | Çelik halat muayene ve kullanım dışı bırakma kriterleri. |
| TS EN 13001 serisi | Yapısal değerlendirme ve yük etkileri; uygulanabilir bölümler. |
| Üretici kurulum talimatı | Temel, ankraj, segment, jib, karşı ağırlık ve tırmanma konfigürasyonunun ana referansı. |
Kontrol dönemi ve kontrolü yapacak kişi
Kule vinç, kurulumdan ve ilk kullanımdan önce; yükseltme/tırmanma, önemli değişiklik veya yer değişiminden sonra yeniden kontrol edilir. Normal kullanımda ilgili standart/üretici daha kısa süre vermiyorsa Yönetmelikteki azami dönem uygulanır. Bakanlığın güncel kule kren rapor ve kriter dokümanı esas alınmalıdır.
Kontrol, 23 Aralık 2025 değişikliği dâhil güncel Yönetmelikte ilgili ekipman grubu için sayılan mesleki unvana sahip ve gerekli kayıt/yetki şartlarını karşılayan kişi tarafından yapılır. İSG‑KATİP sözleşmesi, EKİPNET bilgisi ve Bakanlığın yayımladığı ekipmana özgü rapor/kriter dokümanları hizmet öncesinde doğrulanır.
Kontrol öncesi hazırlanacak belgeler
- Üretici kurulum ve kullanım kılavuzu
- Temel/ankraj ve bağlantı projesi
- Kule yüksekliği, jib ve karşı ağırlık konfigürasyonu
- Yük diyagramı ve seri numaraları
- Cıvata/pim montaj kayıtları
- Önceki kontrol, bakım ve arıza kayıtları
Sık karşılaşılan uygunsuzluklar
- Konfigürasyonun üretici planıyla uyuşmaması
- Eksik/gevşek veya izlenemeyen kule bağlantıları
- Moment/yük sınırlayıcının hatalı veya devre dışı olması
- Halat sarım, şaryo, limit veya fren kusurları
- Temel/ankraj veya yapı bağlantısında hasar
- Rüzgâr göstergesi ve ikaz sisteminin yetersizliği
| Güvenlik kararı: Güvenli kullanıma sakınca oluşturan kusur tespit edildiğinde ekipman, kusur giderilip gerekli doğrulama tamamlanmadan kullanılmamalıdır. Nihai karar yalnızca saha bulgusu ve uygulanan kritere göre raporda verilir. |
Periyodik kontrol raporunun asgari içeriği
- İşyeri, sözleşme, kontrol başlangıç-bitiş, rapor ve sonraki kontrol tarihleri.
- Ekipman kimliği, teknik özellikleri, kullanım yeri ve amacı.
- Kontrol metodu, standart/üretici/yönetmelik kriteri.
- Ölçüm cihazları, seri numarası ve kalibrasyon bilgileri.
- Muayene kriterleri, testler, ölçülen değerler ve fotoğraflı bulgular.
- Kusurlar, sonuç/kanaat ve gerekli kullanım kısıtları.
- Yetkili kişinin mesleği, EKİPNET kayıt numarası ve imzası.
Dilerseniz Kaldırma ve İletme Ekipmanları, Mobil Vinç ve Elektrik ve Topraklama kontrolleri ile ilgili konularımıza da bakabilirsiniz.
| Kule Vinç Periyodik Kontrolü için ekipman listenizi, adetleri, lokasyonu ve mevcut teknik belgeleri paylaşın. SÖZTEK ekibi kontrol kapsamını, saha hazırlığını ve raporlama planını oluştursun. |
İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak, mevzuat yükümlülüklerini yerine getirmek ve işletme risklerini azaltmak için sahada ölçüm, kontrol ve raporlama süreçlerini tek akışta yürütüyoruz.