Elektrik güvenliği; yalnızca bir topraklama direnci değerinden ibaret değildir. Koruma düzenlerinin seçimi ve açma süreleri, koruma iletkeni sürekliliği, yalıtım, kaçak akım koruması, pano ve iletkenlerin durumu, eşpotansiyel bağlama, proje uygunluğu ve yıldırımdan korunma birlikte değerlendirilmelidir.
Hizmet; ekipman kimliğinin doğrulanması, ilgili belge ve önceki kayıtların incelenmesi, görsel muayene, gerekli ölçüm ve fonksiyon testleri ile sonuçların izlenebilir rapora dönüştürülmesini kapsar. Kontrol yöntemi; güncel mevzuat, ekipmana uygulanabilen standardın güncel baskısı, üretici talimatları ve gerçek kullanım koşullarına göre belirlenir.
| Bu sayfadaki bilgiler genel hizmet kapsamını açıklar. Nihai kontrol kriteri, test yöntemi ve kabul sınırı; ekipmanın gerçek tipi, üretim yılı, konfigürasyonu ve uygulanabilir teknik dokümanları doğrulandıktan sonra belirlenir. |
Hizmet kapsamı ve alt ekipmanlar
| Grup | Kapsam |
| Elektrik tesisatı | AG dağıtım, panolar, devreler, koruma ve kumanda düzenleri. |
| Topraklama | Koruma, işletme ve fonksiyon topraklamaları ile eşpotansiyel bağlama. |
| Yıldırımdan korunma | Dış/iç LPS, yakalama uçları, iniş iletkenleri ve topraklama. |
| Diğer elektrik tesisatları | Akümülatör, transformatör, jeneratör ve katodik koruma; kapsam ve yetkili branş doğrulanır. |
Periyodik kontrol neden gereklidir?
- Güvenli kullanıma engel olabilecek aşınma, hasar, ayar ve fonksiyon kusurlarını belirlemek.
- Yürürlükteki mevzuat ve uygulanabilir standartlara göre işverenin kontrol yükümlülüğünü desteklemek.
- Bakım ve düzeltici faaliyetleri ölçülebilir teknik bulgularla önceliklendirmek.
- Kaza, plansız duruş, ekipman hasarı ve ikincil kayıp riskini azaltmak.
- Ekipman geçmişini, değişiklikleri ve kontrol sonuçlarını izlenebilir biçimde kayıt altına almak.
Kontrol süreci
- Kapsam ve ekipman listesinin doğrulanması.
- Proje, kullanım kılavuzu, önceki rapor ve bakım kayıtlarının incelenmesi.
- Saha güvenliği, enerji izolasyonu, operatör ve test koşullarının hazırlanması.
- Görsel muayene, ölçüm ve ekipmana özgü fonksiyon/testlerin uygulanması.
- Bulguların kriterlerle karşılaştırılması ve uygunsuzlukların açıklanması.
- Sonuç/kanaat, kullanım kısıtları ve bir sonraki kontrol tarihini içeren raporun düzenlenmesi.
Teknik kontrol kriterleri
| Kontrol grubu | Teknik değerlendirme |
| Proje | Tek hat, pano/devre, topraklama ve yıldırımdan korunma projesiyle saha uyumu. |
| Görsel muayene | Pano, iletken, bağlantı, muhafaza, işaretleme, IP, yangın ve mekanik hasar. |
| Koruma iletkeni | PE ve eşpotansiyel bağlama sürekliliği. |
| Topraklama | Sistem tipine uygun elektrot/topraklama ölçümü ve sınır değer değerlendirmesi. |
| Koruma düzenleri | Sigorta/kesici, RCD, açma süresi ve hata döngüsü yaklaşımı. |
| Yalıtım ve fonksiyon | Yalıtım direnci, polarite ve gerekli fonksiyon testleri. |
| LPS | Yakalama, iniş, ayırma mesafesi, bağlantılar, SPD ve topraklama. |
İlgili mevzuat ve standartlar
| Düzenleme / standart | Bu hizmetteki rolü |
| İş Ekipmanları Yönetmeliği | EK‑III 2.3 ve Tablo‑3; proje ve yetkili kişi hükümleri. |
| Elektrik Tesislerinde Topraklamalar Yönetmeliği | Topraklama tesislerinin temel ulusal düzenlemesi. |
| Elektrik İç Tesisleri Yönetmeliği | İç tesis güvenlik hükümleri. |
| TS HD 60364-6 | Alçak gerilim tesislerinin doğrulanması. |
| TS EN 62305 serisi | Yıldırımdan korunma. |
| TS EN 50522 | 1 kV üzeri güç tesislerinde topraklama; uygulanabilir tesislerde. |
| Standart numaraları rehber niteliğindedir. Hizmet tarihinde TSE kataloğundan yürürlük, yerine geçen baskı ve ekipmanın standardın kapsamına girip girmediği doğrulanmalıdır. |
Kontrol dönemi ve kontrolü yapacak kişi
İlgili standart daha kısa süre öngörmüyorsa elektrik ve topraklama tesisatı için Yönetmelik Tablo‑3’te azami dönem bir yıldır. Proje veya koruma sistemini etkileyen değişiklik, arıza, yıldırım olayı ya da önemli onarım sonrası ilave doğrulama yapılmalıdır.
Kontrol, 23 Aralık 2025 değişikliği dâhil güncel Yönetmelikte ilgili ekipman grubu için sayılan mesleki unvana sahip ve gerekli kayıt/yetki şartlarını karşılayan kişi tarafından yapılır. İSG‑KATİP sözleşmesi, EKİPNET bilgisi ve Bakanlığın yayımladığı ekipmana özgü rapor/kriter dokümanları hizmet öncesinde doğrulanır.
Kontrol öncesi hazırlanacak belgeler
- Güncel elektrik ve topraklama projeleri
- Tek hat şemaları ve pano/devre listeleri
- Trafo/jeneratör/LPS teknik belgeleri
- Önceki ölçüm ve bakım kayıtları
- Enerji kesme ve güvenli çalışma planı
Sık karşılaşılan uygunsuzluklar
- Proje ile saha arasında uyumsuzluk
- Kopuk/yetersiz PE veya eşpotansiyel bağlantı
- Uygunsuz RCD/koruma koordinasyonu
- Açık pano, hasarlı iletken veya gevşek bağlantı
- Topraklama ölçüm sonucunun sistem şartını karşılamaması
- Yıldırımdan korunma bağlantı/SPD/ayırma mesafesi kusuru
| Güvenli kullanıma sakınca oluşturan kusur tespit edildiğinde ekipman, kusur giderilip gerekli doğrulama tamamlanmadan kullanılmamalıdır. Nihai karar yalnızca saha bulgusu ve uygulanan kritere göre raporda verilir. |
Periyodik kontrol raporunun asgari içeriği
- İşyeri, sözleşme, kontrol başlangıç-bitiş, rapor ve sonraki kontrol tarihleri.
- Ekipman kimliği, teknik özellikleri, kullanım yeri ve amacı.
- Kontrol metodu, standart/üretici/yönetmelik kriteri.
- Ölçüm cihazları, seri numarası ve kalibrasyon bilgileri.
- Muayene kriterleri, testler, ölçülen değerler ve fotoğraflı bulgular.
- Kusurlar, sonuç/kanaat ve gerekli kullanım kısıtları.
- Yetkili kişinin mesleği, EKİPNET kayıt numarası ve imzası.
Sık sorulan sorular |
Dilerseniz Mekanik Tesisatlar, Patlamadan Korunma Dokümanı ve Tezgâhların Periyodik Kontrolü konularına da gözatabilirsiniz.
| Elektrik Tesisatı ve Topraklama Periyodik Kontrolü için ekipman listenizi, adetleri, lokasyonu ve mevcut teknik belgeleri paylaşın. SÖZTEK ekibi kontrol kapsamını, saha hazırlığını ve raporlama planını oluştursun. |
İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak, mevzuat yükümlülüklerini yerine getirmek ve işletme risklerini azaltmak için sahada ölçüm, kontrol ve raporlama süreçlerini tek akışta yürütüyoruz.