İskele ve raf sistemlerinin güvenliği; montaj, geometri, ankraj, bağlantı, yükleme ve saha kullanımına bağlıdır. Periyodik kontrol mevcut sistemin muayenesidir; raf hesap raporu ise yük, kesit, bağlantı, ankraj, zemin ve uygulanabilir deprem etkilerini mühendislik modeliyle değerlendirir. Bu iki hizmet birbirinin otomatik yerine geçmez.
Hizmet; ekipman kimliğinin doğrulanması, ilgili belge ve önceki kayıtların incelenmesi, görsel muayene, gerekli ölçüm ve fonksiyon testleri ile sonuçların izlenebilir rapora dönüştürülmesini kapsar. Kontrol yöntemi; güncel mevzuat, ekipmana uygulanabilen standardın güncel baskısı, üretici talimatları ve gerçek kullanım koşullarına göre belirlenir.
| Bu sayfadaki bilgiler genel hizmet kapsamını açıklar. Nihai kontrol kriteri, test yöntemi ve kabul sınırı; ekipmanın gerçek tipi, üretim yılı, konfigürasyonu ve uygulanabilir teknik dokümanları doğrulandıktan sonra belirlenir. |
Hizmet kapsamı ve alt ekipmanlar
Periyodik kontrol neden gereklidir?
- Güvenli kullanıma engel olabilecek aşınma, hasar, ayar ve fonksiyon kusurlarını belirlemek.
- Yürürlükteki mevzuat ve uygulanabilir standartlara göre işverenin kontrol yükümlülüğünü desteklemek.
- Bakım ve düzeltici faaliyetleri ölçülebilir teknik bulgularla önceliklendirmek.
- Kaza, plansız duruş, ekipman hasarı ve ikincil kayıp riskini azaltmak.
- Ekipman geçmişini, değişiklikleri ve kontrol sonuçlarını izlenebilir biçimde kayıt altına almak.
Kontrol süreci
- Kapsam ve ekipman listesinin doğrulanması.
- Proje, kullanım kılavuzu, önceki rapor ve bakım kayıtlarının incelenmesi.
- Saha güvenliği, enerji izolasyonu, operatör ve test koşullarının hazırlanması.
- Görsel muayene, ölçüm ve ekipmana özgü fonksiyon/testlerin uygulanması.
- Bulguların kriterlerle karşılaştırılması ve uygunsuzlukların açıklanması.
- Sonuç/kanaat, kullanım kısıtları ve bir sonraki kontrol tarihini içeren raporun düzenlenmesi.
Teknik kontrol kriterleri
| Kontrol grubu | Teknik değerlendirme |
| Zemin/mesnet | Oturma, taban plakası, ayar mili, ankraj ve beton durumu. |
| Taşıyıcılar | Dikme, kiriş, çapraz, platform, kaynak ve bağlantı hasarı. |
| Geometri | Düşeylik, açıklık, sehim ve projeden sapma. |
| Emniyet | Kiriş pimi, korkuluk, topuk levhası, erişim, bariyer ve dikme koruyucu. |
| Yükleme | Kapasite levhası, göz/kat/modül yükü, palet ve yük dağılımı. |
| Değişiklik/hasar | Yetkisiz konfigürasyon değişikliği, darbe ve onarım kayıtları. |
İlgili mevzuat ve standartlar
| Düzenleme / standart | Bu hizmetteki rolü |
| İş Ekipmanları Yönetmeliği | İskeleler için EK‑III 2.2; endüstriyel raflar için 2.5 ve Tablo‑5. |
| Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği | İskele kurulum ve kullanım gerekleri. |
| TS EN 12811-1 / TS EN 12810 serisi | İş iskelesi performans ve tasarım gerekleri. |
| TS EN 1004-1 | Mobil erişim/çalışma kuleleri. |
| TS EN 15635 | Raf kullanım ve bakım güvenliği. |
| TS EN 15512 / 15620 / 15629 / 16681 | Raf tasarım, tolerans, şartname ve sismik değerlendirme; uygulanabilir proje için. |
| Standart numaraları rehber niteliğindedir. Hizmet tarihinde TSE kataloğundan yürürlük, yerine geçen baskı ve ekipmanın standardın kapsamına girip girmediği doğrulanmalıdır. |
Kontrol dönemi ve kontrolü yapacak kişi
Endüstriyel raflarda standart daha kısa süre vermiyorsa azami dönem bir yıldır. İskelelerde periyoda ek olarak kurulum/ilk kullanım, değişiklik/yükseltme, yer değişimi, olumsuz hava/etki ve uzun süre kullanım dışı kalma kontrolü tetikler.
Kontrol, 23 Aralık 2025 değişikliği dâhil güncel Yönetmelikte ilgili ekipman grubu için sayılan mesleki unvana sahip ve gerekli kayıt/yetki şartlarını karşılayan kişi tarafından yapılır. İSG‑KATİP sözleşmesi, EKİPNET bilgisi ve Bakanlığın yayımladığı ekipmana özgü rapor/kriter dokümanları hizmet öncesinde doğrulanır.
Kontrol öncesi hazırlanacak belgeler
- İskele kurulum planı ve dayanım hesabı
- Raf yerleşimi, üretici ve kapasite verileri
- Profil/bağlantı/ankraj bilgileri
- Önceki kontrol ve hasar-onarım kayıtları
- Raf hesabı için yük, zemin ve deprem verileri
Sık karşılaşılan uygunsuzluklar
- Eksik iskele ankrajı, çapraz veya kenar koruması
- Raf dikmesinde darbe/burkulma
- Eksik kiriş emniyet pimi veya ankraj
- Kapasite levhasının olmaması/uyuşmaması
- Yetkisiz kiriş kotu veya konfigürasyon değişikliği
- Hasarlı palet ve uygunsuz yükleme
| Güvenli kullanıma sakınca oluşturan kusur tespit edildiğinde ekipman, kusur giderilip gerekli doğrulama tamamlanmadan kullanılmamalıdır. Nihai karar yalnızca saha bulgusu ve uygulanan kritere göre raporda verilir. |
Periyodik kontrol raporunun asgari içeriği
- İşyeri, sözleşme, kontrol başlangıç-bitiş, rapor ve sonraki kontrol tarihleri.
- Ekipman kimliği, teknik özellikleri, kullanım yeri ve amacı.
- Kontrol metodu, standart/üretici/yönetmelik kriteri.
- Ölçüm cihazları, seri numarası ve kalibrasyon bilgileri.
- Muayene kriterleri, testler, ölçülen değerler ve fotoğraflı bulgular.
- Kusurlar, sonuç/kanaat ve gerekli kullanım kısıtları.
- Yetkili kişinin mesleği, EKİPNET kayıt numarası ve imzası.
Sık sorulan sorular |
Dilerseniz Kaldırma ve İletme Ekipmanları, İş Makineleri Kontrolü ve Patlamadan Korunma Dokümanı konularını da inceleyebilirsiniz.
| İskele, Raf ve Depolama Sistemleri Periyodik Kontrolü için ekipman listenizi, adetleri, lokasyonu ve mevcut teknik belgeleri paylaşın. SÖZTEK ekibi kontrol kapsamını, saha hazırlığını ve raporlama planını oluştursun. |
İş ekipmanlarının güvenli kullanımını sağlamak, mevzuat yükümlülüklerini yerine getirmek ve işletme risklerini azaltmak için sahada ölçüm, kontrol ve raporlama süreçlerini tek akışta yürütüyoruz.